ಬೆಂಗಳೂರು: ೧೭ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ (BIFFes)ದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಶಬ್ದ ವಿನ್ಯಾಸಕ (ಸೌಂಡ್ ಡಿಸೈನರ್) ಬಿಸ್ವದೀಪ್ ಚಟರ್ಜಿ ಅವರು ‘ಸಿನಿಮಾ ಆಸ್ ಎ ವೇ ಆಫ್ ಲಿಸನಿಂಗ್’ (ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸಿನಿಮಾ) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಮಾಸ್ಟರ್ಕ್ಲಾಸ್ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಶಬ್ದ ವಿಜ್ಞಾನ (ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ಸ್) ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.
‘3 ಇಡಿಯಟ್ಸ್’, ‘ಬಾಜಿರಾವ್ ಮಸ್ತಾನಿ’, ‘ಉರಿ: ದಿ ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್’ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ‘ಧುರಂಧರ್’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳ ಶಬ್ದ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಚಟರ್ಜಿ, ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೇವಲ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳುವುದಲ್ಲದೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
“ಭಾರತೀಯರು ಸ್ವಲ್ಪ ಜೋರಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಪರಿಸರವು ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಅಲ್ಲಿ ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮೃದುವಾದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ಕಾರ್ಪೆಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಗೋಡೆಗಳು ಶಬ್ದವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಜನರು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಏರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದರು.
ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆಯೇ ಗದ್ದಲದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂದು ಚಟರ್ಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. “ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಾನ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆಯೂ ಮಾತು ಕೇಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಮನುಷ್ಯರು ಧ್ವನಿಯ ಪಿಚ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ ಅವರು, ಇದೇ ತತ್ವ ಸಿನಿಮಾದ ಶಬ್ದ ಮಿಕ್ಸಿಂಗ್ಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದರು.
“ಶಬ್ದ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ತರಂಗಾಂತರಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ರೂಪಿಸಿ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗದ್ದಲವು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯರು ಹೇಗೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವು ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ” ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಶಬ್ದವನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸುವುದು, ಬೇಡದ ತರಂಗಾಂತರಗಳನ್ನು ಫಿಲ್ಟರ್ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಸೌಂಡ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಗಳನ್ನು ಪದರಗಳಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವುದು – ಎಲ್ಲದರ ಗುರಿ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಎಂದು ಚಟರ್ಜಿ ಹೇಳಿದರು. “ಸಿನಿಮಾ ತನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೇಗೆ ನೋಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹೇಗೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು.
ಮಾಸ್ಟರ್ಕ್ಲಾಸ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಚಟರ್ಜಿ, ಶಬ್ದ ವಿನ್ಯಾಸವು ದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಥೆಗೆ ಆಳವನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ಈ ಮಾಸ್ಟರ್ಕ್ಲಾಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ, ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ಮೌನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. BIFFes ೨೦೨೬ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಶಬ್ದ ಕಲೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿದೆ.
