ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್: ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆಆರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್, ಚಿಕ್‌ಪೇಟೆ, ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಹೊರಮಾವು, ಜಯನಗರ, ಇಂದಿರಾನಗರ ಮತ್ತು ಬಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ತರಕಾರಿ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಬಳಿ, ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ-ಚಿಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಯುಪಿಐ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ, ಕೆಲವರು “ನಗದು ಮಾತ್ರ” ಎಂದು ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಕ್ಯೂಆರ್ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್, ಕೇರಳ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವರದಿಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಟೆಕ್ ಹಬ್ ಆದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಾಢವಾಗಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು.
ಹೊಸ ನೀತಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ (NPCI) ಹೊಸ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (MDR) ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2026ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವರ್ಗಾವಣೆ (P2P): ಸ್ನೇಹಿತರು, ಕುಟುಂಬದವರು ನಡುವೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತ.
- ರೂ. 2,000 ವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿ (P2M): ಗ್ರಾಹಕರು ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ರೂ. 2,000 ವರೆಗಿನ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತ. ಇದು ಒಟ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಸುಮಾರು 96% ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
- ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ (P2PM): ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ. 1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಯುಪಿಐ ಕ್ಯೂಆರ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಬೀದಿಬದಿ ಮಾರಾಟಗಾರರು, ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳು – ಇವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಎಂಡಿಆರ್ ಇಲ್ಲ. ವಹಿವಾಟು ರೂ. 2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ ಸಹ ಶೂನ್ಯ ಶುಲ್ಕ.
- ರೂ. 2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟಿಗೆ: ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ 0.4% ಎಂಡಿಆರ್. ರೂ. 75,000 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ರೂ. 300 ಕ್ಯಾಪ್.
- ರೈಲ್ವೆ, ಇಂಧನ, ಟೆಲಿಕಾಂ, ವಿಮೆ, ಕೃಷಿ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಫ್ಲಾಟ್ ರೂ. 5 ಶುಲ್ಕ.
- ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ಇದು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ (2020ರಿಂದ ಶೂನ್ಯ ಎಂಡಿಆರ್) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯುಪಿಐ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉದ್ದೇಶ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸುಸ್ಥಿರತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವುದು.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನೆಲದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ?
ನಮ್ಮ ತಂಡ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಲವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದೆ.
ಕೆಆರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಚಿಕ್‌ಪೇಟೆ:
ಒಬ್ಬ ತರಕಾರಿ ಮಾರಾಟಗಾರ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – “ನಮಗೆ ರೂ. 1 ಲಕ್ಷದ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ‘ಎಲ್ಲಾ ಯುಪಿಐ ಮೇಲೆ ಕಡಿತ’ ಎಂದು ಬಂದಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕ್ಯೂಆರ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಾಕಿದ್ದೇವೆ. ನಗದು ಸುರಕ್ಷಿತ.”
ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರು – “ರೂ. 2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಂದರೆ 0.4% ಕಡಿತ. ನಮ್ಮ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಕಡಿಮೆ. ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಯುಪಿಐ ಡೇಟಾ ನೋಡಿ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯವೂ ಇದೆ. ಹಿಂದೆ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಿದ್ದು ನೆನಪಿದೆ.”
ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಮತ್ತು ಜಯನಗರ:
ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕ್ಯೂಆರ್ ಅನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ “ರೂ. 2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಂದರೆ ನಗದು ಕೊಡಿ” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ ಬಟ್ಟೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – “ನಮ್ಮ ವಹಿವಾಟು ರೂ. 1 ಲಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಎಂಡಿಆರ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಲಾಭದಿಂದ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ.”
ಹೊರಮಾವು ಮತ್ತು ಬಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ:
ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ “ನೋ ಯುಪಿಐ, ಓನ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್” ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – “ಸರ್ಕಾರ ಸಣ್ಣವರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ನಾವು ಪಿ2ಪಿಎಂ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇವೋ ಇಲ್ಲವೋ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ಬಂದರೆ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯ.”
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಇಲಾಖೆ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟು ಡೇಟಾ ಆಧರಿಸಿ ಸಾವಿರಾರು ಅನ್‌ರಿಜಿಸ್ಟರ್ಡ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದು, ಅನೇಕರು ಕ್ಯೂಆರ್ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದರು. ಆ ಭಯ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಹೊಸ ಎಂಡಿಆರ್ ನೀತಿ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಭಯ ಮಿಶ್ರವಾಗಿ ಗೊಂದಲ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು
- ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ: ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ “ಎಲ್ಲಾ ಯುಪಿಐ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ”, “ತೆರಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಹರಡಿವೆ. ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಸರಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿಲ್ಲ.
- ಲಾಭದ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಭಯ: ಕಿರಾಣಿ, ತರಕಾರಿ, ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಜಿನ್ 2-3% ಮಾತ್ರ. 0.4% ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ (ಆದರೆ ಅವರು ವಿನಾಯಿತಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ).
- ತೆರಿಗೆ ತನಿಖೆಯ ಭಯ: ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ/ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಭಯ.
- ವರ್ಗೀಕರಣದ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ: ತಮ್ಮ ಖಾತೆ ಪಿ2ಪಿಎಂ ಆಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಪಿ2ಎಂ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಅನೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ
ಗ್ರಾಹಕರು ಕ್ಯೂಆರ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಪಾವತಿಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಕಡಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕ ಹೊರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಅದು ನಿಯಮ ವಿರುದ್ಧ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಬಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು (ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ. 1 ಲಕ್ಷದೊಳಗೆ) ಮತ್ತು ರೂ. 2,000 ವರೆಗಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ. ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. “ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈಗ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ನಗದಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಡಿ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನೆಲದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಿಸುವುದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ
ಹೊಸ ನೀತಿಯು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 96% ವಹಿವಾಟುಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ. ಆದರೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆ, ವದಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ತೆರಿಗೆ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಲವು ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳು ‘ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ’.
ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಈ ಗೊಂದಲವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ? ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
