ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮಾತು ಬಂದಾಗ ಇನ್ನೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಬಿಜೆಪಿ, ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೂರೇ ಹೆಸರುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಮೂರು ದೊಡ್ಡವರ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೋ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳು ಹುಟ್ಟಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಗದ್ದಲ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. 2023ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು 2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಂತರ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ (KRPP) ಉದಾಹರಣೆಯೇ ಸಾಕು. 2022ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಿ. ಜನಾರ್ಧನ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್-ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 2023ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಏಕೈಕ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಗೆದ್ದು ಬಂದರು. ಆದರೆ ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನೇ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಮುಗಿಯಿತು.
ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ KPJP ಕಥೆಯೂ ಬೇರೆಯಾಗಿಲ್ಲ. 2017ರಲ್ಲಿ “ಪ್ರಜಾಕೀಯ” ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಆಯ್ಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಗಳವಾಯಿತು. ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರು ಹೊರಬಂದರು. ಈಗ ಪಕ್ಷವು ಡಿ. ಮಹೇಶ್ ಗೌಡ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಇದೆ.
ನಮ್ಮ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಥೆಯೂ ಹಾಗೇ. 2017ರಲ್ಲಿ ಕೋಲಾರದ ವರ್ತೂರ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಸೇರಲು ಆಗದೆ ಈ ಪಕ್ಷವನ್ನು ತಂದರು. ಈಗ ಪಕ್ಷವಿಲ್ಲ, ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸರ್ವ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ (SJPA) ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸ್ಥಾನಗಳು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿವೆ.
ಏಕೆ ಹೀಗಾಗುತ್ತಿದೆ?
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳು ಬಹುತೇಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುತ್ತ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಖ್ಯಾತಿ, ಹಣ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾಧಾನದ ಮೇಲೆ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಅಥವಾ ಆಂಧ್ರದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತು ಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಂತರಿಕ ಜಗಳ, ಹಣದ ಕೊರತೆ, ಸಂಘಟನೆಯ ಅಭಾವ – ಇವೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು (ಖರ್ಚಿನ ಲೆಕ್ಕ, ಕಚೇರಿ ಪರಿಶೀಲನೆ) ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕೊನೆಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಅಥವಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ವಿಲೀನವಾಗುವುದೇ ಉಳಿದ ಮಾರ್ಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಮಾರ್ಗವೇನು?
ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳು ಬದುಕಬೇಕಾದರೆ ಮೊದಲು ವ್ಯಕ್ತಿ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, ಮೂಲಸ್ತರದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಕೇವಲ “ನಾವು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ” ಎನ್ನುವ ಬದಲು ಕೃಷಿ, ನೀರು, ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣದಂತಹ ನೈಜ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೀತಿ ತರಬೇಕು. ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಡೆಸಿ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಗುವ ಬದಲು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಯುವಜನರನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ತಕ್ಷಣದ ಗೆಲುವಿಗಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೇರೂರುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಣ್ಣವರು ಈ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅರಿತು ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
