ಬೆಂಗಳೂರು: ಭಾರತದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ನಿಶ್ಯಬ್ದ ಕ್ರಾಂತಿಯೊಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಜನರೇಟಿವ್ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (AI) ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಭಾರತ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು AI ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 20 ರಷ್ಟು ಭಾಗ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ ಒಂದೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೆ 10 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸುವ ಭಾರತೀಯರು ಗೂಗಲ್‌ನಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಶೇಕಡಾ 64 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಸಂಭಾಷಣಾತ್ಮಕ AI ಪರಿಕರಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಿಂದೆ ಗ್ರಾಹಕನೇ ಅರಿಯದಂತೆ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವಹಿವಾಟು ಅಡಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೀವು ಹುಡುಕುವ ಕೀವರ್ಡ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಹೊಸ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಬಳಕೆದಾರರು ಚಾಟ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಆಳವಾದ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಆತಂಕಗಳು, ಹಣಕಾಸಿನ ದುರ್ಬಲತೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳೇ ಕ್ಯುರೇಟೆಡ್ ‘ವರ್ತನಾ ಇನ್ವೆಂಟರಿ’ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕನ ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗಳೇ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಕೀವರ್ಡ್ ಸರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ನಿಗಾದವರೆಗೆ
ಹಳೆಯ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ “ಬೆಸ್ಟ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್” ಎಂದು ಹುಡುಕಿದಾಗ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹಿಂದೆ ಕುಳಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂದರ್ಭದ (Context) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯುವಕನೊಬ್ಬ ತಂದೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ಹೊಸ ಕೆಫೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ನಿಂದ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಅವನು ತನ್ನ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 56 ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ AI ಸಹಾಯಕನನ್ನು ಒಬ್ಬ “ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಲಹೆ, ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಳ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಜನರು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಸಂಭಾಷಣೆಯೂ ಬಳಕೆದಾರರ ನಿಖರ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಡೇಟಾಸೆಟ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಹುಡುಕಾಟವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕನ ಮಾನಸಿಕ ನಿಗಾ (Psychological Surveillance) ಇಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಬೃಹತ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅವಕಾಶಗಳು
ಈ ನಿರಂತರ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಡೇಟಾವು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವಲಯಕ್ಕೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. AI ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ಈಗ ಕೇವಲ ಚಂದಾದಾರಿಕೆ (Subscription) ಮಾದರಿಯನ್ನು ನಂಬಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ; ಅವು ನೇರ ಜಾಹೀರಾತು ಏಕೀಕರಣದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ:
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಸ್ಪಾನ್ಸರ್ಡ್ ಇನ್-ಫೀಡ್ ಉತ್ತರಗಳು. ಗ್ರಾಹಕನು ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ಕೇಳಿದಾಗ, ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳು ಚಾಟ್‌ನಲ್ಲೇ ಏಕೈಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಶಿಫಾರಸ್ಸಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣ ಹೂಡುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮುಕ್ತ ವೆಬ್ ಹುಡುಕಾಟದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಉತ್ತರಗಳು ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿವೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಡೈರೆಕ್ಟ್-ಆಫರ್ ಟ್ರಿಗರ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕಚೇರಿಯ ಒತ್ತಡದ ಬಗ್ಗೆ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ಗೆ ಹೇಳುವ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಕ್ಷಣವೇ ವಾರಾಂತ್ಯದ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸ್ಪಾ ಆಫರ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಕೀವರ್ಡ್‌ಲೆಸ್ ಅಸೆಟ್ ರೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕನ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ನೇರವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಪೇಜ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಚಾಟ್ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರಾಟದ ನಡುವಿನ ಗೆರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸ
ಭಾರತೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿರೋಧಾಭಾಸವಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತೀಯರು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಶೇಕಡಾ 67 ರಷ್ಟು ಭಾರತೀಯರು ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಡೇಟಾವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ದೃಢ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ 64 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಖಾಸಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಶೇಕಡಾ 49 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು AI ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದೇ ಜನರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 81 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಗುರುತಿನ ವಂಚನೆಯ (Identity Theft) ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಳಕೆದಾರರು ತಾವು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇನ್‌ಪುಟ್ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ B2B ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯದೆಯೇ ಹೈಪರ್-ಪರ್ಸನಲೈಸ್ಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಂಡವಾಳದ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್ ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ದೈತ್ಯರು
ದೇಶೀಯ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಮೀಶೋ, ಮೈಂಟ್ರಾ, ಸ್ನಾಪ್‌ಡೀಲ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್‌ಗಳು ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಮೀಶೋ ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಆರ್ಡರ್ ವಾಲ್ಯೂಮ್‌ನ ಶೇಕಡಾ 75 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಕೇವಲ AI-ಚಾಲಿತ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸ್ನಾಪ್‌ಡೀಲ್ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 50 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾಷಣಾತ್ಮಕ AI ಸರ್ಚ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಈಗ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಬ್ರೌಸ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು ನೇರವಾಗಿ ‘ಸ್ಟೋರ್‌ಫ್ರಂಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ’ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಾ ಆದ್ಯತೆ (ಹಿಂಗ್ಲಿಷ್, ತಮಿಳು ಅಥವಾ ಹಿಂದಿ), ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ದೃಶ್ಯ ಅಥವಾ ವೀಡಿಯೊ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಖರೀದಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿವೆ.
ವರದಿಗಾರರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹುಡುಕುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೆಬ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕವಾದ ‘ಡೇಟಾ-ಕೊಯ್ಲು’ (Data-Harvesting) ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕನು ತನ್ನ ಚಾಟ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ನಂಬಿಗಸ್ತ ಗೆಳೆಯನಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ಮನಸ್ಸು ಬಿಚ್ಚಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ, ಬ್ಯಾಕೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸುವ, ಬಿಡ್ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಬೃಹತ್ ಉದ್ಯಮ ಜಾಲ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸೌಕರ್ಯವೋ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕನ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಶೋಷಣೆಯೋ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.
